English
Yine aldatılırım, yine güvenirim, yine severim.
S. Georges

ZAM İSTEYEN ÇALIŞANA NE DEMELİ?

ZAM İSTEYEN ÇALIŞANA NE DEMELİ? Odanızın kapısı tıklatıldı ve size doğrudan rapor veren bir çalışanınız gergin biçimde içeri girmek üzere izin istedi. Çoğu deneyimli yöneticinin ‘birşeyler isteyecek ast’ kokusunu kolaylıkla alabildiği gibi siz de zihninizden ‘bakalım bu kez ne isteyecek?’ düşüncelerini geçirerek onu dinlemeye başladınız…

ZAM İSTEYEN ÇALIŞANA NE DEMELİ?
Odanızın kapısı tıklatıldı ve size doğrudan rapor veren bir çalışanınız gergin biçimde içeri girmek üzere izin istedi. Çoğu deneyimli yöneticinin ‘birşeyler isteyecek ast’ kokusunu kolaylıkla alabildiği gibi siz de zihninizden ‘bakalım bu kez ne isteyecek?’ düşüncelerini geçirerek onu dinlemeye başladınız…
Kişisel fikriniz ne ve talepte bulunan her kim olursa olsun, bu zor durumda ‘basiretli bir yönetici’ duyarlılığıyla davranmak, sizi gelecekte de karşılaşabileceğiniz birçok sıkıntıdan koruyacaktır. Karşınızdaki; gelecek vadeden yıldız çalışanınız da olsa, en düşük performanslı ve hatta işten çıkarmayı düşündüğünüz ‘kifayetsiz muhteris’ de olsa zam talebi her yöneticiyi belirli düzeyde geren bir durumdur. İşte size başlıklar halinde tutum ve davranış önerileri:
 Hemen tepki vermeyin – Zam talebinde bulunan kişiyle ilgili duygu ve düşünceleriniz ne olursa olsun daha fazla bilgi almak adına ilk anda tepkinizi belli etmeyin.
 Cesaretinden ve özgüveninden ötürü onu kutlayın – Bu davranış her halükarda süreç sonundaki yanıtınızdan bağımsız olarak, karşınızdaki çalışanın savunma ve saldırı mekanizmalarını askıya almaya yardım edecektir. Sonuçta unutmayın ki amirin karşısına zam isteme talebiyle çıkmak genelleme yapılamayacak kadar az rastlanan bir durumdur.
 Sesi çıkmayanların verdikleri dolaylı ‘zam isteme’ işaretlerine de dikkat edin – Yukarıdaki maddeyle bağlantılı olarak tek bir çalışanınız dahi zam talebiyle size geliyorsa bunu ifade etmekte onun kadar yeterli/cesaretli olamayanların da varlığının farkına varın.
 Doğru bilgi araştırması için doğru insanlarla konuşun – Her zam talebi olumlu ya da olumsuz mutlaka sonuçlandırılması gereken bir süreci başlatır. Bu sürecin doğru yönetilmesinde de sizin doğru kişilerden (İnsan Kaynakları biriminden performans değerlendirme sonuçları, o kişinin –varsa- astları veya takımdaşları vb.) doğru bilgileri bir araya getirmeniz önemlidir.
 Süreç olumlu sonuçlanırsa zam onayını çalışanınıza haber verirken dikkatli olun – Zira bunu müjdeli bir zafer olarak duyurmanız diğer çalışanların sürecin uzunluğundan ve aşamalarından haberdar olmadan büyük beklentiler içine girmelerine neden olacaktır. Süreç olumsuz sonuçlanırsa (da!) can sıkıcı haberi çalışanınızla paylaşırken dikkat etmeniz gerekir.
 Hem kurumunuz hem de çalışanınız açısından bir hareket planı oluşturun – Bu hareket planı daha sonraki benzer taleplerin yürütülmesinde de size rehberlik edecektir.
YAPIN  YAPMAYIN 
 Tüm konuşma süresince çalışanınıza saygılı davranın
 Bu talebi yaparken gösterdiği özgüveni takdir edin
 Gerçekten zam hakettiğine inandığınız çalışanınızla ilgili olarak İK Birimine ya da üst amirinize telkinde bulunun
 Hemen evet ya da hayır demeyin
 Evet demeden önce o çalışanınızdan beklentilerinizin yükseldiğini bilmesini sağlayın
 Kendinizi suçlamayın
Sonuca baktığımızda kurumların faaliyet gösterdikleri sektör, kültürleri ya da ciroları ne olursa olsun herşey insan ilişkilerinin düzeyine bakıyor. İletişim ne kadar iyi yönetilirse süreçlerin başarısı da o derecede etkileniyor.
Kaynaklar: 1. Grote, Richard C. The performance appraisal question and answer book: A survival guide for managers. AMACOM Div American Mgmt Assn, 2002. 2. Dillon, Millicent, and Michel Foucault. "Conversation with Michel Foucault." The Threepenny Review 1 (1980): 4-5.